پايان حكومت 40 ساله قذافي و آخرين فصل انقلاب ليبي

پايان حكومت 40 ساله قذافي و آخرين فصل انقلاب ليبي

سيد حسين موسوي

معمر قذافي رهبر ليبي بالاخره پس از 42 سال حكمراني و 9 ماه جنگ همه جانبه با ملت اين كشور در حومه شهر سرت مورد شناسايي قرار گرفت و به وسيله گروههاي انقلابي كشته شد. بدينترتيب صفحه قذافي در تاريخ ليبي بسته شد و سايه مخوف او از صحنه كشور پهناور ليبي رخت بربست. نوشته پيش روي شما مي‌كوشد از چند زاويه رويدادهاي اخير ليبي را مورد بررسي قرار دهد. نكته مهم اینکه به دليل برهوتي شدن ليبي در دوره قذافي و نبود نهادهاي قدرتمند اجتماعي و نيز بافت قبيله‌اي اين كشور، داوري در مورد توانايي شوراي موقت انتقالي ليبي براي گذار موفقيت‌آميز از دوره انتقالي و ترسيم افق سياسي اين كشور در ميان مدت دشوار است.

‌نگاهی به اولین انتخابات آزاد در تونس

نگاهی به اولین انتخابات آزاد در تونس

وحید مرادی

کشور تونس، به‌رغم برخورداری از سابقه طولانی در اسلام، با توجه به سالها حاکمیت نظام دیکتاتوری بن‌علی و گرایش‌های سکولار وی در اداره جامعه، به مأمنی مناسب برای جریانات و گروه‌های سکولار و حتی ضد دینی در سال‌های اخیر تبدیل شده بود. این در حالی است که با وقوع انقلاب مردمی در تونس و گسترش آزادی‌های مدنی در کشور فضای مناسبی برای رشد اندیشه ها و جریانات اسلامی فراهم آمد. از این‌رو، در حال حاضر دو طیف اساسی در تونس به فعالیت‌های سیاسی اهتمام دارند که عبارتند از:1. جریان اسلام‌گرا؛ متشکل از احزاب و گروه‌های اسلامی به رهبری «حزب النهضة» 2. جریان سکولار؛ متشکل از گروه‌های لیبرال و چپی 

اهداف و مواضع متناقض ترکیه در قبال تحولات خاورمیانه

 ترکیه از جمله بازیگرانی است که نقش پر رنگی در تحولات اخیر منطقه داشته است. از یک سو، الگوی دموکراسی ترکیه (بویژه مبتنی بر تجربه­ها و موفقیت­های حزب عدالت و توسعه)، به عنوان الگویی موفق در تلفیق اسلام و دموکراسی در بخش قابل توجهی از افکار عمومی و نخبگان جهان عرب مطرح شده که این امر به موازات بهره­گیری ترکیه از ابزار میانجیگری­، به افزایش قدرت و نفوذ منطقه­ای ترکیه کمک شایانی نموده است.  این نوشتار در پی واکاوی واقع­بینانه اهداف و مواضع متناقض آنکارا در قبال تحولات اخیر منطقه خاورمیانه و نیز پیامدهای اتخاذ این مواضع برای دولت ترکیه است تا در نهایت، درک بهتری از جهت­ گیری­ های سیاست خارجی کنونی ترکیه حاصل شود.

عربستان سعودی و قیام ملت‌های عرب؛ رویکردها و چالش‌ها

حسن احمدیان

عربستان همچون سایر کشورهای عربی، در سال 2011 با ناآرامی‌هایی روبرو شد. اما این ناآرامی‌ها از یک سو بسیار محدود بود و از سوی دیگر اغلب در مناطق شیعه‌نشین این کشور رخ داد. ریاض پس از غلبه بر ناآرامی‌های محدود داخلی از طریق سرکوب و نیز ارائه مشوق‌های مالی، رویارویی با پیامدهای موج تغییر عربی بر کشورهای پیرامونی را آغاز کرد. در این زمینه نیروهای سپر جزیره برای سرکوب معترضان وارد بحرین شدند و ابتکاری برای مرتفع ساختن بحران یمن مطرح شد. تحرکات ریاض پس از ماه مارس 2011، در چهارچوبی صورت می‌گرفت که حاکی از شکل‌گیری تدریجی یک استراتژی سعودی برای رویارویی با موج تغییر عربی می‌باشد. در این گزارش درصدد بررسی نگرش و سیاست عربستان در قبال موج تغییر و استراتژی این کشور برای رویارویی با پیامدهای این موج هستیم.

به بهانه انقلاب مردم مصر : نگاهی به کشور مصر Arab Republic of Egypt

به بهانه انقلاب مردم مصر : نگاهی به کشور Arab Republic of Egypt

وحید پرست تاش

انقلاب مصر این هفته همه را خیره و در انتظار گذاشته است. ناظران و تحلیل گران نمی توانند خود را به سرعت وقایع رسانده و تحلیل های درست و همه جانبه ای ارائه کنند. کشورها در موضع گیری دچار تردید شده اند و برخی نگران و برخی از این اتفاق خرسندند. مصر آبستن حوادث است و شبکه های خبری جهان برای بررسی و رصد اخبار این کشور  برنامه های عادی خود را قطع کرده اند. این هفته پایگاه تخصصی سیاست بین الملل ( اینپا ) به مصر می پردازد. مصر کشوری با تاریخی کهن و سوابقی درخشان در منطقه است. اگرچه در دوره هایی پیوند ناخوشایند دولتمردان این کشور با رژیم اسرائیل به واسطه حکومت های غیردموکراتیک بر مردم این سرزمین اسلامی  تحمیل شد ولی این روندی ثابت نیست. مدت ها است مردم منطقه در انتظار اقدامی از سوی ملت مصر هستند. انقلاب اخیر نتیجه اش هرچه باشد به سود اسرائیل نیست. اسرائیلی ها می دانند که مبارک مهره اصلی آنها در منطقه است و حتی البرادعی نیز این چنین در برابر اسرائیل نرمش نشان نخواهد داد. هفته پایگاه تخصصی سیاست بین الملل ( اینپا ) به مصر می پردازد. 

جنبشهاي اصلاحي مصر

جنبشهاي اصلاحي مصر

بی شک، مصر در تاریخ گذشته خود، در میان کشورهای عربی، نقش ویژه ای داشته است. اهمیت مصر، آنجایی بیشتر رخ می نماید که از یک سو، به عنوان مرکز ثقل اندیشه های سیاسی و مذهبی در جهان عرب و از سوی دیگر، محل اصلی ظهور ناسیونالیسم عربی در سالهای پس از جنگ جهانی دوم و بالاخره جولانگاه اصلی مبارزه با اسرائیل و حمایت از مبارزات ضد صهیونیستی جنبش مقاومت مردم فلسطین بوده است. پیشگامی مصر در میان کشورهای عربی در دو حقیقت اصلی نهفته است: قرار گرفتن مصر به عنوان مهد اصلی نشر جنبش فکری ناسیونالیسم عربی به رهبری جمال عبدالناصر و خیزش جنبشهای اسلامی به رهبری گروههای اسلامی واصلاح طلب. از اهمیت و موقعیت استراتژیک مصر که بگذریم، بررسی و تحلیل جنبشهای اسلامی از مباحث تازه ای است که امروزه جایگاه خود را بیش از پیش بازیافته است. طرح این مباحث، به ویژه، پس از ظهورانقلاب اسلامی ایران که خود مهمترین عامل رشد و تقویت فزاینده گروههای ملی و اسلامی در جهان عرب بود، حائزاهمیت است.

خالد اسلامبولی

اهميت مصر از ديدگاه اسرائيلي ها

اهميت مصر از ديدگاه اسرائيلي ها 
 

درباره اهميت مصر در ابعاد مختلف آن از سوي استراتژيست هاي صهيونيستي ديدگاه ها و نظريات مختلفي وجود دارد. به طور مثال ديدگاه افرايم سنيه(26) درباره جايگاه و اهميت مصر در سياست هاي راهبردي اسرائيل را در نكات زير مي توان خلاصه كرد.
1.اقدام سادات رئيس جمهور وقت اين كشور در سفر به بيت المقدس و شكستن حصار رواني ناشي از پنج جنگ خونين ميان اعراب و اسرائيل از ديدگاه سنيه چيزي نيست كه بشود برايش قيمتي مشخص كرد. مصر يعني بزرگ ترين و مهم ترين كشور عربي، ديوار انزوا و دشمني را كه اعراب دور اسرائيل از بدو تأسيس در سال 1948 كشيده بودند، فرو ريخت.

مشکلات اقتصادی و چشم‌انداز بی‌ثباتی سیاسی در مصــر

دکتر محمد حسین حافظیان

در سال های گذشته، کشور مصر با بحران شدیدی از نظر کمبود مواد غذایی و بدتر شدن وضعیت اقتصادی روبرو شد که به ناآرامی اجتماعی و برخی اعتصابات منجر گشت، اعتصاباتی که دقیقا با برگزاری انتخابات شوراهای محلی مصر در ماه آوریل همزمان شد. حکومت مصر که از رفع مشکلات اقتصادی تا حد زیادی درمانده است، همزمان به سرکوب گروه‌های مخالف خود به ویژه اخوان المسلمین دست زد که به تشدید بحران کنونی منجر گشت. دو پدیده مشخصه شرایط کنونی مصر می‌باشد: نخست بدتر شدن شرایط اجتماعی – اقتصادی، به رغم رشد اقتصادی و آزادسازی چشمگیر و دوم بدتر شدن محیط سیاسی. هم اکنون پرسش این است که آیا مصر در حال تجربه نقطه عطفی در تاریخ معاصر خود می‌باشد که می‌تواند پایه‌های حکومت اقتدارگرای مبارک را سست کند و یا اینکه حکومت همچنان به رغم رویارویی با مشکلات شدید اقتصادی کنترل اوضاع را در اختیار خود دارد. برای درک بهتر شرایط کنونی مصر، در آغاز نگاهی گذرا به وضعیت اقتصادی و سیاسی مصر در طی نیم سده گذشته انداخته خواهد شد تا پایه‌های سیاست کنونی حکومت مصر در چارچوب تاریخی آن بیشتر مشخص گردد.

متن کامل سخنرانی پرزيدنت اوباما در قاهره

متن کامل سخنرانی پرزيدنت اوباما در قاهره

مصر۱۴ خرداد ۱۳۸۸

افتخار دارم در قاهره، شهری که به زمان محدود نمیشود،  میهمان دو مؤسسه معتبر هستم. بیش از یک هزار سال، الازهر چراغ تعلیمات اسلامی و بیش از یک قرن دانشگاه قاهره منشأ پیشرفت مصر بوده اند. متفقاً، شما نمایندۀ هم آهنگی میان سنت و پیشرفت هستید. من از میهمان نوازی شما و ملت مصر سپاسگزارم. این افتخار را نیز دارم که بهمراه خود حسن نیت مردم آمریکا و درودی از صلح از سوی جوامع مسلمان کشورم را برای شما به ارمغان آورده ام.  السلام علیکم.ما در برهه ای از زمان ملاقات میکنیم که میان ایالات متحده و جهان اسلام تنش  وجود دارد- تنشی که در تاریخ و فرای آمریکا ریشه دارد. طی قرنها، رابطه میان اسلام و غرب همزیستی و همکاری و همچنین درگیری و جنگ مذهبی را در بر داشته است. در دورانی اخیر، استعمار که حقوق و فرصتها را از بسیاری مسلمانان سلب کرد، و جنگ سرد که بسیاری اوقات بدون اعتنا به آرمانهای کشورها آنان را آلت دست خود قرار داد، به تنش افزودند.

تاريخچه مناسبات ايران و مصر

اخوان المسلمینِ؛ جنبش اسلامی مصر

اخوان المسلمینِ؛ جنبش اسلامی مصر

اخوان المسلمین سازمان مذهبی - سیاسی که در 1307 هجری شمسی ۱۳۴۷ هجری قمری (سال ۱۹۲۸ میلادی) در مصر و به وسیلهٔ شيخ حسن بن احمد بن عبدالرحمن البنا معروف به حسن البنا (۱۹۰۶-۱۹۴۹)در شهر اسماعيليه بنیانگذاری شد . سپس‌ در ديگر كشورهاي‌ عربى‌ و اسلامى‌ به‌ فعاليت‌ می پردازد. اين نهضت به تاءثير از انديشه هاى سید جمال‌الدین اسدآبادی و در پاسخ به انحطاط داخلى مسلمانان و سلطه بيگانگان بر كشورهاى اسلامى ، به ويژه بر كشور مصر پديد آمد. اخوان المسلمين جهت رسيدن به اهدافش (چون زنده كردن شعائر اسلامى و برافكندن سلطه اجانب و برقرارى حكومت اسلامى ) در جبهه هاى مختلف فرهنگى ، نظامى و سياسى به مبارزه پرداخت ، و در اين رهگذر چند بار به دست حكومت ملك فاروق منحل شد و طى آن شمار زيادى از اعضاى آن دستگير و يا اعدام شدند. پس از ترور حسن البنا، بتدريج تحولى در جنبش اخوان المسلمين صورت گرفت . اين تحول عبارت بود از جايگزين كردن راههاى مسالمت آميز به جاى مبارزه مسلحانه عليه رژيم و سلطه بيگانگان . اين اقدام كه در پى نااميدى از مؤ ثر بودن راه حل نظامى برگزيده شد، از محبوبيت و كارآيى اخوان كاست و گروههاى جديد اسلامى (مانند جهاد اسلامى ) كه اغلب متاءثر از اخوان المسلمين بودند، امّا بر مبارزه نظامى پاى مى فشارند، پا به ميدان گذاشتند. با اين وصف ، تاءثير عميقى كه جنبش اخوان در روند مبارزات مردم مصر و جهان اسلام داشته است ، غير قابل انكار مى باشد.

ژئوپوليتيک خليج فارس؛ ايران و آمريکا

(تهديدها و فرصتهاي فراروي جمهوري اسلامي)
مهدی ذوالفقاری
چكيده: موقعيت حساس و استراتژيك ايران در منطقه خاورميانه و وجود بحران‌ها و عدم ثبات سياسي در كشورهاي مجاور و وجود چالش‌هاي سياسي با همسايگان استراتژيك باعث به وجود آمدن تهديدهايي براي امنيت جمهوري اسلامي ايران مي‌شود. از بزرگ‌ترين تهديدات فرامنطقه‌اي كه حوزه نفوذ آن به اين منطقه حساس و استراتژيك وارد شده است، ايالات متحده آمريكا است. آمريكا با تداوم حضور خود در منطقه و ايجاد روابط با دول همسايه ايران در شمال،‌ جنوب، شرق و غرب در صدد ايجاد فضايي رعب انگيز و تنش‌زا در ارتباط ايران با كشورهاست. مخالفت ايران با طرح خاورميانه بزرگ آمريكا در منطقه، به رسميت نشناختن اسرائيل و احساس خطر آن دولت از ناحيه ايران، تأكيد بر استقلال و پي‌گيري عزت مدارانه پرونده‌ هسته‌اي منجر به احساس خطر از اين ناحيه براي آمريكا و متحدانش شده است. به همين دليل و بنابر اهميت استراتژيك ايران و سياستي كه در قبال اين دولت‌ها سر لوحه سياست خارجي خود قلمداد كرده است، باعث مقابله شديد آمريكا با اين كشور در فضاي بين‌المللي شده است .استراتژي آمريكا در منطقه خاورميانه در قبال ايران مبتني بر محدود ساختن و منزوي كردن و به طور كلي حذف ايران از معادلات منطقه است و براي رسيدن به اين مهم و نيز تسلط بر منابع اقتصادي و موقعيت استراتژيكي منطقه از تمامي ابزار ديپلماسي و حتي نظامي در مقياس گسترده استفاده مي‌كند.

كليدواژه‌ها: خليج فارس، ايران، آمريكا، امنيت، ژئوپوليتيك

بحران سوئز بحرانی که موازنه قدرت در خاورمیانه را تغییر داد

گفت‏وگو با دكتر سيد جلال دهقان

گفت‏وگو با دكتر سيد جلال دهقاني

تغيير جغرافياى سياسى خاورميانه; اهداف و پيامدها

بحران عراق هر روز كه مى‏گذرد ابعاد جديدى مى‏يابد . در اين ميان كشاكش قدرت‏هاى بزرگ و نيز دل‏نگرانى كشورهاى منطقه ا توجه همگان را جلب كرده است . از سويى امريكا سناريوهاى گوناگونى را براى عراق تدوين و پيگيرى مى‏كند كه آخرين مورد آن تعيين فرماندار نظامى امريكايى در دوران پس از صدام حسين بوده است .

اما طرح‏ها و سناريوهاى ديگر هم نياز به تبيين دارد . از اين جهت كه چه هدفى را دنبال مى‏كند و اين كه آيا در پيگيرى اهداف خود به موفقيتى نائل خواهد شد؟ و ده‏ها سؤال ديگر كه در گفت‏وگو با دكتر سيدجلال دهقانى فيروزآبادى استاد دانشگاه و تحليل‏گر مسائل منطقه‏اى به بحث گذاشته شده و در پى مى‏آيد .

خلیج فارس امنیت منطقه‌ای و اهداف سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

علی اکبر باقری

چکیده

نقد نظریه «توازن قوا» در خلیج فارس

نقد نظریه «توازن قوا» در خلیج فارس

نظام سیاسی – امنیتی مبتنی بر «توازن قوا» در خلیج فارس کارآمدی لازم برای حفظ امنیت و ثبات درمنطقه به خصوص پس از سقوط رژیم بعثی عراق را ندارد . مبنای نظام توازن قوا بر بازی حاصل جمع صفر( بازی برد - باخت) و افزایش «قدرت نسبی» بازیگران رقیب است و لذا از درون آن تنش، بی اعتمادی و جنگ بیرون می آید. با تغییر و تحولات جدید ژئوپلتیک در منطقه برقراری نظام مبتنی بر «توازن امنیت» بین بازیگران اصلی منطقه ای و فرا منطقه ای جایگزین مناسب تری برای حفظ ثبات و امنیت در منطقه خلیج فارس است. مبنای نظام توازن امنیت بر بازی حاصل جمع غیر صفر (بازی برد ـ برد) و افزایش «امنیت نسبی« بازیگران رقیب است. از درون چنین نظامی همکاری، ثبات و رقابت سازنده بیرون می آید.

ديپلماسي نوين جمهوري اسلامي ايران و جابه جايي قدرت در خاورميانه

نظریه بازدارندگی و حمله اسراییل به ایران

نظریه بازدارندگی و حمله اسراییل به ایران

 مصیب فتحی
این روزها زمزمه های زیادی در خصوص حمله به ایران شنیده می شود. کارشناسان مسایل سیاسی, دفاعی و نظامی در گفتگوهای رسمی و غیر رسمی خود به بررسی این مسئله می پردازند, چنین حمله ای بطور حتم پیامدهای بدی خواهد داشت و تمامی معادلات سیاسی, نظامی وامنیتی خاورمیانه, حساس ترین منطقه جهان را بر هم می زند. با توجه به مباحث بالا حال این سوال پیش میاید که آیا اسراییل با توجه به تئوری بازدارندگی به ایران حمله خواهد کرد یا نه؟آیا اسراییل توان حمله به ایران را دارد؟ فرضیه اصلی این مقاله این است که اسراییل با توجه به شرایط داخلی خود ،شرایط منطقه ای و شرایط  بین المللی توانایی حمله به ایران را ندارد.؟

آیا البرادعی جانشین حسنی مبارک خواهد شد؟

مصیب فتحی

با نزديک شدن موعد برگزاري انتخابات پارلماني و رياست جمهوري در مصر، رويارويي دولت و مخالفان وارد مرحله جديدي شده است. در اين ميان کهولت سن و بيماري "حسني مبارک" رييس جمهوري کنوني اين کشور، حدس و گمان هاي زيادي را در مورد جانشين احتمالي وي مطرح کرده است.مصر اواخر سال جاري ميلادي شاهد برگزاري انتخابات پارلماني خواهد بود و در ادامه در اوايل سال آينده ميلادي (2011) نيز انتخابات رياست جمهوري برگزار خواهد شد و در حال حاضر يکي از مهمترين مسايل در فضاي سياسي مصر، موضوع جانشيني حسني مبارک است.

كلیاتی از ماجرای یمن

كلیاتی از ماجرای یمن

یمن كشوری است كه در جنوبی ترین ناحیه شبه جزیره عربستان قرار دارد. در دوران باستان به این منطقه عربستان خوشبخت می گفتند. اعراب این منطقه قحطانی و دارای یكی از معدود تمدنهای دوران باستان در عربستان هستند. همه ما نام بلقیس ملكه سبا و همسر سلیمان را در قرآن دیده و شنیده ایم. تمدن بزرگ یمن و سد افسانه ای مأرب شهرتی فراتر از یك نام دارد. این كشور گاهی مستقل و گاهی تحت حاكمیت دولتهای مقتدر در دورانهای مختلف بوده است. اسكندر، حبشی ها (اتیوپی امروزی)، ایرانیان، خلفای اسلامی و بعدها تركان عثمانی و در آخر انگلیسی ها (بعد از جنگ جهانی اول) بر این منطقه حاكم بوده اند. یمن در سال 1934 از انگلستان استقلال یافت ولی پس از صف بندی بلوك شرق و غرب به دو تكه كه هر كدام از اقمار یكی از ابرقدرتها شمرده می شد منقسم شدند، در سال ۱۹۶۲ جمهوری خواهان با كمك نیروهای نظامی مصر در زمان جمال عبدالناصر آخرین حكومت زیدی را سرنگون كردند. جمهوری عربی یمن یا یمن شمالی سابق در ۲۶ سپتامبر ۱۹۶۲ بنا نهاده شد. حدود هشت سال طول كشید تا مخالفان سركوب شوند و نظام جدید مستقر شود. این دو تكه پس از فروپاشی شوروی سابق دوباره به هم پیوند خورده و یمن واحد را زیر قدرت یك حاكم دیكتاتور و در ظاهر چپگرا ولی وابسته به غرب به نام ”علی عبدالله صالح“ قرار داد . تا پیش از تاسیس جمهوری یمن این كشور را حاكمین و امامان شیعه زیدی تحت سرپرستی داشتند.

خليج فارس؛ ايران و آمريکا ؛ تهديدها و فرصتهاي فراروي جمهوري اسلامي

خليج فارس؛ ايران و آمريکا ؛ تهديدها و فرصتهاي فراروي جمهوري اسلامي

مهدی ذوالفقاری

 موقعيت حساس و استراتژيك ايران در منطقه خاورميانه و وجود بحران‌ها و عدم ثبات سياسي در كشورهاي مجاور و وجود چالش‌هاي سياسي با همسايگان استراتژيك باعث به وجود آمدن تهديدهايي براي امنيت جمهوري اسلامي ايران مي‌شود. از بزرگ‌ترين تهديدات فرامنطقه‌اي كه حوزه نفوذ آن به اين منطقه حساس و استراتژيك وارد شده است، ايالات متحده آمريكا است. آمريكا با تداوم حضور خود در منطقه و ايجاد روابط با دول همسايه ايران در شمال،‌ جنوب، شرق و غرب در صدد ايجاد فضايي رعب انگيز و تنش‌زا در ارتباط ايران با كشورهاست. مخالفت ايران با طرح خاورميانه بزرگ آمريكا در منطقه، به رسميت نشناختن اسرائيل و احساس خطر آن دولت از ناحيه ايران، تأكيد بر استقلال و پي‌گيري عزت مدارانه پرونده‌ هسته‌اي منجر به احساس خطر از اين ناحيه براي آمريكا و متحدانش شده است. به همين دليل و بنابر اهميت استراتژيك ايران و سياستي كه در قبال اين دولت‌ها سر لوحه سياست خارجي خود قلمداد كرده است، باعث مقابله شديد آمريكا با اين كشور در فضاي بين‌المللي شده است .استراتژي آمريكا در منطقه خاورميانه در قبال ايران مبتني بر محدود ساختن و منزوي كردن و به طور كلي حذف ايران از معادلات منطقه است و براي رسيدن به اين مهم و نيز تسلط بر منابع اقتصادي و موقعيت استراتژيكي منطقه از تمامي ابزار ديپلماسي و حتي نظامي در مقياس گسترده استفاده مي‌كند.

مرور اجمالي ساختار سياسي اجتماعي عراق

مرور اجمالي ساختار سياسي اجتماعي عراق

نويسنده: احمد - بخشايشی اردستاني 

پيدايش عراق ناشي از مجموعه‌اي از معاهدات و قراردادهاي بين‌الملل و توافق‌هاي مرزي است. از جملة مهمترين قراردادها مي‌توان، به معاهده سور 1920، كنفرانس قاهره 1921، معاهده 1922 بين عراق، انگليس، معاهده لوزان 1923، معاهده انگليس تركيه 1926، معاهده 1975 الجزيره با ايران و حل مناقشات مرزي با ايران و مشخص شدن خط ميانه در اروندرود و همچنين معاهده، ترك مخاصمه با كويت در 1991 از طريق تحريم‌هاي سازمان ملل اشاره كرد. در اوايل ژانويه سال 1999 صدام ادعاي تازه‌اي را به صحنه آورد و آن اين كه بريتانيا كويت را از عراق جدا نمود. اين ادعا موجب اعتراض كويت و شكايت به سازمان ملل شد. در واقع هويت‌سازي عراق امري است كه طي زمان، با فراز و نشيب‌هاي بسيار همراه بوده است. در سال 1933 فيصل نگراني خود را نسبت به قوام گرفتن يك هويت ملي ابراز مي‌دارد.

تقابل یا درک مصالح متقابل

مذاکرات صلح اعراب و اسرائیل

مذاکرات صلح اعراب و اسرائیل

مذاکرات صلح اعراب و اسرائیل این روزها لحظات تلخی را می‌گذراند. اگر چه در گذشته 40 ساله این مذاکرات هیچگاه گفت و گوهای دو طرف به هیچ نتیجه‌ای نرسید اما لا اقل فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها مدت به مدت پشت میز مذاکرات می‌نشستند و ظاهر قضیه را حفظ می‌کردند و چشم امید به چشمان هم داشتند تا شاید بارقه امیدی در چشمانشان پدید آید و راهی برای برون رفت پیدا شود. اما این بار با روی کار آمدن دولت تندروی نتانیاهو این اتفاق هم نیفتاده است. اسرائیل به ساخت شهرک‌سازی‌ها ادامه می‌دهد، معاهدات بین‌المللی را به راحتی زیر پا می‌گذارد و برای مذاکره با فلسطینیان از اصولشان می‌گذرد و برایشان شرط و شروط تعیین می‌کند.

ايالات متحده و خليج‌فارس در قرن 21 / قسمت دوم

ايالات متحده و خليج‌فارس در قرن 21 / قسمت دوم

قوس بحران: حمله‌ی جهانی و خلیج‌فارس به عنوان مرکز ثقل
در حالی که زیرساختهای خلیج‌فارس نیز با هدف تشویق دگرگونی سیاسی و مقابله با پیشامدهای احتمالی نظامی در صحنه‌ی جنگ بنا گردیده‌اند، همچنین روشن است که هدف از برپایی این تأسیسات ایجاد توانایی برای اعمال قدرت در مناطق دوردست است. نقش زیرساختهای خلیج‌فارس در استفاده از زور علیه عراق ممکن است طلیعه‌ای برای حوادث آتی باشد، با این فرض که استفاده از زور در چارچوب عملیات آزادی عراق برای ایجاد دگرگونی سیاسی امری غیر معقول نبوده است. به نظر روشن می‌رسد که رئوس کلی جا پای نظامی آمریکا در خلیج‌فارس می‌تواند در نقاط دیگر جهان نیز تکرار شود. اسناد گوناگون در خصوص استراتژی بر اهمیت فزاینده‌ی نیروهای خط مقدم برای استراتژی امنیتی جهانی آمریکا تأکید می‌کند. در بازنگری دفاعی چهارساله چنین آمده است: «با گذشت زمان، نیروهای آمریکایی هر چه بیشتر جهت حفظ موازنه‌ی منطقه‌ای مطلوب هماهنگ با متحدین و دوستان آمریکا با هدف دفع سریع حملات تنها با اعزام نیروهای تقویتی ناچیز و در صورت لزوم دسترسی مطمئن به نیروهای تعقیب‌کننده طراحی می‌شوند.» هدف دیگر نیروهای آمریکایی افزایش تواناییهای نیروهای مقدم و در نتیجه افزایش تأثیر بازدارندگی آنها و احتمالاً فراهم آمدن امکان تخصیص مجدد نیروهایی است که اینک به عنوان نیروهای کمکی برای سایر مأموریتها اعزام می‌شوند.» استراتژی نظامی ملی این نکته را تقویت می‌کند و خاطرنشان می‌سازد که «خط دفاع اصلی ما همچنان مقدم خواهد بود. نیروهایی که در مناطق حساس فعالیت می‌کنند برای دفاع از ایالات متحده و حفاظت از متحدین و منافع آمریکا اهمیت اساسی دارند.»

ايالات متحده و خليج‌فارس در قرن 21/ قسمت اول

ايالات متحده و خليج‌فارس در قرن 21/ قسمت اول

استراتژی، امنیت و جنگ در عراق

قضاوت در این مورد که آیا ایالات متحده هدف استراتژیک جدید و شاخصی را در خاورمیانه تعیین نموده است، مستلزم بررسی مختصر تاریخ است. استراتژی امنیتی ایالات متحده در خلیج‌فارس و خاورمیانه در سراسر دوره پس از 1945 منسجم باقی ماند. این منطقه در جریان رویارویی جهانی شوروی خط مقدم محسوب می‌شد،‌ بحران آذربایجان در مه سال 1946 از نظر بسیاری از افراد آغاز جنگ سرد تلقی شد. برخی چنین استدلال کرده‌اند که تصمیم دولت آیزنهاور به حمایت از طرح بریتانیا برای سرنگونی دولت دکتر مصدق در ایران چندان در واکنش به ملی کردن شرکت نفت ایران و انگلیس نبود بلکه براساس این اعتقاد بود که کمونیستهای ایرانی که به عنوان عوامل اتحاد شوروی عمل می‌کردند ممکن است نقشی عمده در سیاست ایران ایفا کنند. در جنوب ایران، ورود تدریجی عربستان سعودی به زیر چتر امنیتی ایالات متحده طی دهه‌های 1940 و 1950 ناشی از اهمیت استراتژیک فزاینده‌ی نفت سعودی برای غرب بود، چون تولید نفت آمریکا رو به نزول گذاشته بود. ایالات متحده در اسناد برنامه‌ریزی خود طی دهه‌ی 1950 احتمال استفاده از سلاحهای هسته‌ای به عنوان بخشی از استراتژی محروم سازی از نفت را برای جلوگیری از کنترل اتحاد شوروی بر میادین نفتی سعودی بررسی کرده است. مع‌هذا، ایالات متحده که طی دهه‌ی 1960 توجه خود را به ویتنام معطوف ساخته بود، در ژوییه سال 1963 هنگامی که در واکنش به مناقشه‌ی عربستان سعودی- مصر در یمن به استقرار هواپیماها در پادشاهی سعودی اقدام کرد، تعهد مستمر خود را به این کشور اعلام کرد.

کلاف سر در گم صلح در خاورمیانه

کلاف سر در گم صلح در خاورمیانه

نویسنده: غازی العریضی

"اسرائیل" در هر حالتی در راس اولویت های دولت آمریکا قرار دارد و معیار برقراری روابط میان این کشور و دیگر کشورها و نیز ارزیابی آن از سیاست های آنهاست و حتی نوع رژیم حاکم بر کشور مورد نظر نیز هیچ تاثیری در موضع گیری آمریکا در قبال آن ندارد، بلکه در صورتی که کشور مورد نظر دارای رژیم دمکراتیک، انعطاف پذیر، موافق تعدد گروه های سیاسی، پایبند به حقوق بشری، مخالف تروریسم و اشغالگری و طرفدار سازش باشد، اما مخالف سیاست های رژیم صهیونیستی باشد، رژیمی غیر قابل قبول است و باید به بهانه های دمکراسی، آزادی و گسترش روابط تغییر یابد. اما در صورتی که یک رژیم دیکتاتوری سلطه طلب ناقض حقوق بشر که از گروه های تندرو نیز حمایت می کند، بر برقراری روابط با "اسرائیل" تاکید داشته باشد و تمامی خواسته های آنرا بپذیرد، رژیمی مطلوب و قابل قبول است و از سوی آمریکا مورد حمایت و قدردانی قرار می گیرد.

استراتژی اوباما برای صلح خاورمیانه

راه حل فرهنگی برای حل مناقشه نام خلیج فارس

راه حل فرهنگی برای حل مناقشه نام خلیج فارس

خلیج فارس نه تنها پرآوازه ترین دریاهای جهان است، چه بسا به عنوان "خلیج"، قدیمی ترین دریایی است که توسط دریانوردان مشرق زمین شناخته شده و در آن کشتیرانی و بهره برداری های دریایی انجام یافته است. به همین دلیل از دیرگاه قدرت های جهانی برای تسلط بر آن در تلاش بوده اند و شاید مطالعات و بررسی هایی که درباره خلیج فارس به لحاظ طبیعت و اقلیم و آب و هوا و رود و رودخانه، بنادر و جزیره ها اعم از مسکونی و غیر مسکونی، همچنین تحقیقات جامعه شناسی و مردم شناسی و اقتصاد (نفت) انجام یافته، بیش از بسیاری از دریاهای جهان است و بدین اعتبار شاید با دریای مدیترانه همانند باشد و به همین دلیل نگارش علمی "دایره المعارف خلیج فارس" می تواند یکی از امکانات علمی – فرهنگی امروزی سازمان های تحقیقاتی ایران باشد.

تاریخچه حضور آمریکا در لبنان

تاریخچه حضور آمریکا در لبنان

در اواسط 1958، جمهوری متحده عربی که از اتحاد 3 کشور مصر، سوریه و یمن تشکیل شده بود با دخالت در امور لبنان سعی در به راه انداختن جنگ داخلی و نهایتا سرنگونی دولت «کامیل شمعون» داشت. این در حالی صورت می گرفت که جمهوری اتحاد شوروی نیز در جهت جلوگیری از نفوذ آمریکا در منطقه و از طرفی گسترش دامنه دخالتهای خود در دوران جنگ سرد از اقدامات جمهوری متحده عربی حمایت می کرد. در اولین روزهای بروز جنگ داخلی، دولت لبنان در تاریخ 22 می 1958 به شورای امنیت سازمان ملل شکایت کرده و خواستار برخورد بین المللی با اقدامات جمهوری متحده عربی شد.

زندگینامه آصف علی زرداری

زندگینامه آصف علی زرداری

 آصف علی زرداری متولد 21 جولای 1956 سیاستمدار پاکستانی و همسر بی‌نظیر بوتو نخست وزیر فقید پاکستان است.

آصف علي زرداري  متولد استان جنوبي سند و فرزند يك خانواده زمين دار است. وي در رشته تجارت، اقتصاد و بازرگانی تحصیل كرده و فارغ التحصیل دانشگاه لندن است. وی در 18 دسامبر 1987 با بی نظیر بوتو ازدواج کرد و حاصل زندگی مشترک آنها 3 فرزند به نام‌های بیلاوال، بختاور و آصفه است.

زندگینامه امام موسی صدر

زندگینامه: امام موسی صدر

 امام موسي صدر، در 14 خرداد 1307 هجري شمسي در شهر مقدس قم به‌دنيا آمد.پدر ايشان مرحوم آيت‌الله سيد صدرالدين صدر،  بود. امام صدر پس از اتمام مقدمات علوم حوزوي، در خرداد سال 1322 به حوزه علميه قم رفت و در كنار تحصيلات حوزوي، سال 1329 به عنوان اولين دانشجوي روحاني در رشته «حقوق در اقتصاد» به دانشگاه تهران وارد شد.

زندگی نامه حافظ اسد

حافظ اسد در سال ۱۹۳۰ در سوريه به دنیا آمد. وي پس از طی تحصیلات مقدماتی وارد دانشکده افسری شد و پس از مدتی خدمت در ارتش، در نیروی هوایی  سوریه به درجه ژنرالی رسید.وي پس از طی مقاماتی چون وزیر دفاع و فرمانده نیروی هوایی، نخست وزیری و دبیرکلی حزب بعث از ماه مارس سال ۱۹۷۱ میلادی پس از انجام کودتایی، رییس جمهور سوریه شد.

ژئوپوليتيک خليج فارس؛ ايران و آمريکا

ژئوپوليتيک خليج فارس؛ ايران و آمريکا

(تهديدها و فرصتهاي فراروي جمهوري اسلامي)

مهدی ذوالفقاری

چكيده: موقعيت حساس و استراتژيك ايران در منطقه خاورميانه و وجود بحران‌ها و عدم ثبات سياسي در كشورهاي مجاور و وجود چالش‌هاي سياسي با همسايگان استراتژيك باعث به وجود آمدن تهديدهايي براي امنيت جمهوري اسلامي ايران مي‌شود. از بزرگ‌ترين تهديدات فرامنطقه‌اي كه حوزه نفوذ آن به اين منطقه حساس و استراتژيك وارد شده است، ايالات متحده آمريكا است. آمريكا با تداوم حضور خود در منطقه و ايجاد روابط با دول همسايه ايران در شمال،‌ جنوب، شرق و غرب در صدد ايجاد فضايي رعب انگيز و تنش‌زا در ارتباط ايران با كشورهاست. مخالفت ايران با طرح خاورميانه بزرگ آمريكا در منطقه، به رسميت نشناختن اسرائيل و احساس خطر آن دولت از ناحيه ايران، تأكيد بر استقلال و پي‌گيري عزت مدارانه پرونده‌ هسته‌اي منجر به احساس خطر از اين ناحيه براي آمريكا و متحدانش شده است. به همين دليل و بنابر اهميت استراتژيك ايران و سياستي كه در قبال اين دولت‌ها سر لوحه سياست خارجي خود قلمداد كرده است، باعث مقابله شديد آمريكا با اين كشور در فضاي بين‌المللي شده است .استراتژي آمريكا در منطقه خاورميانه در قبال ايران مبتني بر محدود ساختن و منزوي كردن و به طور كلي حذف ايران از معادلات منطقه است و براي رسيدن به اين مهم و نيز تسلط بر منابع اقتصادي و موقعيت استراتژيكي منطقه از تمامي ابزار ديپلماسي و حتي نظامي در مقياس گسترده استفاده مي‌كند.

متن کامل توافقنامه امنيتى عراق و آمريکا

 متن کامل توافقنامه امنيتى عراق و آمريکا

 اعلامیه اصول همکاری و دوستی بلندمدت بین جمهوری عراق و ایالات متحده آمریکا
مسئولان عراقی در بیانیه خود در 27 اوت سال 2007 که مورد تایید "جرج بوش" رئیس جمهوری آمریکا قرار گرفت ، تاکید کردند، دولت‌های عراق و آمریکا به توسعه روابط همکاری و دوستی بلندمدت بین دوطرف با حفظ استقلال و حاکمیت کامل پایبند هستند و منافع مشترکی دارند.

تاریخچه حضور آمریکا در لبنان

تاریخچه حضور آمریکا در لبنان 

مهدی بخشی
تاریخچه حضور آمریکا در لبنان در اواسط 1958، جمهوری متحده عربی که از اتحاد 3 کشور مصر، سوریه و یمن تشکیل شده بود با دخالت در امور لبنان سعی در به راه انداختن جنگ داخلی و نهایتا سرنگونی دولت «کامیل شمعون» داشت. این در حالی صورت می گرفت که جمهوری اتحاد شوروی نیز در جهت جلوگیری از نفوذ آمریکا در منطقه و از طرفی گسترش دامنه دخالتهای خود در دوران جنگ سرد از اقدامات جمهوری متحده عربی حمایت می کرد. در اولین روزهای بروز جنگ داخلی، دولت لبنان در تاریخ 22 می 1958 به شورای امنیت سازمان ملل شکایت کرده و خواستار برخورد بین المللی با اقدامات جمهوری متحده عربی شد.